Thủ Thiêm – Khi Một Vùng Đất Mang Trên Mình Khát Vọng Của Một Dân Tộc

Bán đảo Thủ Thiêm và sông Sài Gòn lúc hoàng hôn

Thủ Thiêm không chỉ là một bán đảo bên sông Sài Gòn. Trong góc nhìn của Thương | Value Property, vùng đất này có thể trở thành bộ não mới của TP.HCM — và một phần trong câu trả lời cho câu hỏi Việt Nam sẽ đứng ở đâu trong thế giới của những thập kỷ tới.

Có những vùng đất được sinh ra để trở thành một nơi đáng sống. Nhưng cũng có những vùng đất được kỳ vọng trở thành nơi một quốc gia định nghĩa lại vị thế của mình.

Tôi từng có dịp đi qua Singapore, Seoul, Thượng Hải, London và Dubai. Mỗi thành phố mang một diện mạo khác nhau, nhưng có một điểm chung khiến tôi luôn suy nghĩ: phía sau những tòa nhà cao tầng, những đại lộ rộng lớn hay những trung tâm tài chính sầm uất, luôn tồn tại một tầm nhìn lớn hơn câu chuyện kiến trúc.

Những trung tâm tài chính kể câu chuyện của một quốc gia

Marina Bay của Singapore không đơn thuần là một khu đô thị ven biển. Nó kể câu chuyện về một quốc gia nhỏ bé nhưng biết cách biến vị trí địa lý thành lợi thế toàn cầu.

Marina Bay Singapore – trung tâm tài chính bên vịnh
Marina Bay, Singapore — khu đô thị ven biển kể câu chuyện của một quốc gia nhỏ biến vị trí địa lý thành lợi thế toàn cầu.

Yeouido của Seoul không chỉ là những tòa nhà văn phòng. Nó phản ánh khát vọng của một đất nước từng trải qua chiến tranh, nghèo đói, rồi từng bước vươn lên bằng công nghiệp, công nghệ và năng lực quản trị.

Yeouido Seoul bên sông Hàn – trung tâm tài chính Hàn Quốc
Yeouido, Seoul bên sông Hàn — khát vọng vươn lên của một đất nước từng trải qua chiến tranh, nghèo đói.

Phố Đông của Thượng Hải là một tuyên ngôn về sự mở cửa và tham vọng trở thành một trung tâm kinh tế thế giới. Canary Wharf của London cho thấy một khu vực từng mang dấu ấn công nghiệp có thể được tái định hình thành một cực tài chính mới. Còn Dubai International Financial Centre là minh chứng cho cách một thành phố có thể chủ động tạo dựng vị thế trong mạng lưới dòng vốn quốc tế.

Phố Đông Thượng Hải – Lujiazui và tháp Oriental Pearl
Phố Đông, Thượng Hải — tuyên ngôn mở cửa và tham vọng trở thành một trung tâm kinh tế thế giới.
Canary Wharf London bên sông Thames
Canary Wharf, London — khu công nghiệp cũ được tái định hình thành một cực tài chính mới.
Dubai International Financial Centre – trung tâm tài chính Dubai
Dubai International Financial Centre — thành phố chủ động tạo dựng vị thế trong mạng lưới dòng vốn quốc tế.

Tôi không nghĩ Thủ Thiêm cần trở thành bản sao của bất kỳ nơi nào trong số đó.

Bởi TP.HCM có lịch sử, văn hóa, con người và những lợi thế rất riêng. Nhưng khi đứng bên bờ sông Sài Gòn, nhìn về phía bán đảo Thủ Thiêm, tôi thường tự hỏi: nếu một ngày nơi đây thực sự hoàn thành sứ mệnh của mình, điều gì sẽ thay đổi đối với thành phố này?

Có lẽ câu trả lời không nằm ở số lượng những tòa tháp được xây dựng.

Thủ Thiêm – bộ não mới của TP.HCM

Thủ Thiêm trước hết có thể trở thành một bộ não mới của TP.HCM.

Một trung tâm nơi những quyết định về quản trị, tài chính, công nghệ và kinh doanh được kết nối với nhau. Nơi các định chế tài chính, doanh nghiệp quốc tế, chuyên gia và những người làm chính sách có thể gặp gỡ, hợp tác và tạo ra giá trị.

Nếu Trung tâm Tài chính Quốc tế Việt Nam thực sự hình thành được một hệ sinh thái có chiều sâu, Thủ Thiêm sẽ không chỉ thu hút dòng vốn đến Việt Nam. Quan trọng hơn, nơi đây có thể góp phần nâng cao năng lực để Việt Nam tiếp nhận, phân bổ và sử dụng dòng vốn ấy hiệu quả hơn.

Một quốc gia muốn phát triển không thể chỉ dựa vào việc có bao nhiêu nhà máy được xây dựng, bao nhiêu dự án được triển khai hay bao nhiêu dòng vốn được giải ngân. Quốc gia ấy còn cần những thiết chế đủ năng lực để quản lý nguồn lực, kết nối thị trường, tạo ra tri thức và thúc đẩy những quyết định dài hạn.

Đó có thể là đóng góp lớn nhất của Thủ Thiêm.

Một chương mới trong cấu trúc phát triển đô thị

Với TP.HCM, Thủ Thiêm có thể mở ra một chương mới trong cấu trúc phát triển đô thị.

Sài Gòn xưa và TP.HCM hôm nay đã lớn lên nhờ dòng chảy thương mại, sự năng động của doanh nghiệp và tinh thần cởi mở của con người nơi đây. Nhưng một đô thị đang hướng đến vị thế quốc tế cần nhiều hơn thế: một trung tâm tài chính đủ sức cạnh tranh, một không gian quản trị hiện đại, một hệ sinh thái nghiên cứu – công nghệ, những thiết chế văn hóa và một môi trường có khả năng giữ chân nhân tài.

Thủ Thiêm có cơ hội trở thành nơi hội tụ những yếu tố ấy, đồng thời kết nối với khu trung tâm hiện hữu qua dòng sông Sài Gòn – dòng sông đã chứng kiến gần như toàn bộ hành trình phát triển của thành phố.

Cầu Ba Son nối Thủ Thiêm với trung tâm TP.HCM qua sông Sài Gòn
Cầu Ba Son nối bán đảo Thủ Thiêm với khu trung tâm TP.HCM qua sông Sài Gòn.

Tôi hình dung một buổi sáng trong tương lai, những chuyên gia tài chính từ nhiều quốc gia đến làm việc tại Thủ Thiêm; những kỹ sư công nghệ nghiên cứu các giải pháp mới; những doanh nghiệp Việt Nam gặp gỡ đối tác quốc tế; những sinh viên có cơ hội tiếp cận với tri thức và tiêu chuẩn nghề nghiệp toàn cầu.

Và buổi tối, nơi ấy không chỉ thuộc về những người có văn phòng hay sở hữu tài sản. Nó còn là không gian công cộng, công viên, quảng trường, nhà hát, bờ sông – nơi người dân bình thường cũng có quyền tận hưởng thành quả phát triển của thành phố.

Bởi một trung tâm quốc tế chỉ thực sự có ý nghĩa khi nó không tách rời khỏi đời sống của chính người dân đã tạo nên thành phố ấy.

Câu chuyện của Việt Nam

Nhưng có lẽ, câu chuyện sâu xa nhất của Thủ Thiêm không chỉ thuộc về TP.HCM. Nó thuộc về Việt Nam.

Việt Nam đang đứng trước một giai đoạn phát triển mà lợi thế lao động giá rẻ, tài nguyên hay vị trí địa lý sẽ không còn đủ để quyết định tương lai. Chúng ta cần tiến lên những nấc thang cao hơn trong chuỗi giá trị toàn cầu: tài chính, công nghệ, đổi mới sáng tạo, quản trị và năng lực tạo ra tri thức.

Muốn vậy, chúng ta cần những không gian đủ tầm để thử nghiệm những mô hình mới, thu hút những con người giỏi, kết nối những nguồn lực lớn và chứng minh rằng Việt Nam không chỉ là nơi sản xuất cho thế giới, mà còn có thể trở thành nơi kiến tạo những giá trị mới cho thế giới.

Thủ Thiêm có thể là một trong những không gian như thế.

Tôi nghĩ đến thế hệ trẻ Việt Nam, những người đang học tập, làm việc và cạnh tranh trong một thế giới không còn biên giới về tri thức. Tôi nghĩ đến những doanh nghiệp Việt Nam mong muốn bước ra thị trường quốc tế, những nhà khoa học cần môi trường nghiên cứu, những người làm tài chính cần một thị trường đủ minh bạch và chuyên nghiệp.

Nếu Thủ Thiêm có thể góp phần tạo ra một hệ sinh thái giúp họ làm được những điều đó, thì giá trị của vùng đất này sẽ vượt xa mọi con số đo đếm được.

Giữa tầm nhìn và hiện thực

Dĩ nhiên, giữa tầm nhìn và hiện thực luôn tồn tại một khoảng cách. Những công trình có thể được xây dựng trong vài năm, nhưng một trung tâm tài chính cần nhiều thập kỷ để tạo dựng uy tín. Hạ tầng có thể hoàn thành theo tiến độ, nhưng chất lượng thể chế, tính minh bạch, nguồn nhân lực và niềm tin quốc tế không thể hình thành chỉ bằng những quyết định quy hoạch.

Và đó cũng là trách nhiệm lớn nhất của Thủ Thiêm trong thời cuộc này.

Không chỉ xây dựng những công trình hiện đại, mà phải xây dựng được những chuẩn mực hiện đại. Không chỉ thu hút dòng vốn, mà phải tạo ra năng lực sử dụng vốn hiệu quả. Không chỉ trở thành biểu tượng của sự thịnh vượng, mà phải góp phần tạo nên sự thịnh vượng có tính lan tỏa.

Một dấu mốc của khát vọng Việt Nam

Có lẽ, vài chục năm nữa, khi nhìn lại, điều đáng tự hào nhất về Thủ Thiêm sẽ không phải là tòa tháp nào cao nhất, quảng trường nào rộng nhất hay giá trị của những khu đất đã tăng bao nhiêu lần.

Mà là việc nơi đây đã giúp TP.HCM tiến thêm một bước trên hành trình trở thành đô thị có tầm vóc quốc tế; giúp Việt Nam có thêm một cánh cửa bước vào những dòng chảy quan trọng của kinh tế toàn cầu; và quan trọng hơn, tạo ra nhiều cơ hội hơn cho những thế hệ người Việt tiếp theo.

Tôi tin rằng, một vùng đất chỉ thực sự vĩ đại khi nó tạo ra giá trị vượt khỏi chính ranh giới của nó.

Thủ Thiêm có thể không chỉ là tương lai của một bán đảo bên sông Sài Gòn. Thủ Thiêm có thể trở thành một phần trong câu trả lời cho câu hỏi: Việt Nam sẽ đứng ở đâu trong thế giới của những thập kỷ tới?

Và nếu một ngày điều đó trở thành hiện thực, có lẽ chúng ta sẽ nhớ về Thủ Thiêm không chỉ như một công trình của thời đại, mà như một dấu mốc của khát vọng Việt Nam.

Bán đảo Thủ Thiêm lúc hoàng hôn nhìn từ trên cao
Bán đảo Thủ Thiêm lúc hoàng hôn — một dấu mốc của khát vọng Việt Nam.

— Thương | Value Property

Đọc thêm

Inbox để trao đổi và tư vấn 1-1 về Thủ Thiêm.